گریز از مرکز

بهترین راه پیش بینی آینده ساختن آن است

گریز از مرکز

بهترین راه پیش بینی آینده ساختن آن است

گریز از مرکز

خطاهای ذهنی که عمر ما را تباه می کنند - قسمت اول

چهارشنبه, ۲ اسفند ۱۳۹۶، ۰۴:۲۰ ب.ظ
  • شروع سفر

شاید اغراق نباشد که بگویم یکی از اثربخش ترین جملات قصاری که تا به حال خوانده ام عبارت زیر بوده است:

سودمندترین نوع شناخت، خویشتن شناسی است

و به نظرم اگر انسان بر خطاهای ذهنی خود غلبه نماید و موفق شود که به دنیای درون خویش قدم بگذارد، وسعت و امکانات آن جهان را مشاهده و درک کند، زندگی مطلوب و پرباری را تجربه خواهد کرد. شاید این حرف ها را در جایی خوانده یا بارها شنیده باشید، ولی در اینجا قصد ندارم با ذکر جمله های فانتزی و گفتن حرف های بدیهی شما را شگفت زده و با خود همراه کنم. بلکه می خواهم برای سفر به دنیای درون، درگاهی جستجو کنم تا شاید سرآغازی برای رسیدن به مقصد خویشتن شناسی باشد:

بسیار سفر باید تا پخته شود خامی

دنیای درونی هر یک از ما با یکدیگر متفاوت است و شاید در آنجا میلیون ها سال نوری از یکدیگر فاصله داشته باشیم، ولی همگی برای شروع سفر و شناخت خویش، نیاز به یک مبدا یا درگاه داریم.

"ذهن" مبدا یا درگاهی است که می توانیم سفر خود را از آنجا شروع کنیم و متاسفانه یا خوشبختانه، به غیر از خود واژه ی "ذهن" هیچ چیز مشترکی در این سفر نداریم و از اینجا به بعد، هریک از ما در دنیای خویش ادامه ی مطلب را خواهد خواند. با این پیش زمینه:

سفرخوشی را برایتان آرزو می کنم.


  • مقدمه و تعریف

برای شروع، جمله ی زیر را در نظر بگیرید:

" اگر تلاش کنی و خوب درس بخوانی موفق می شوی"

جمله ای نامفهوم که حتی در صورت فهم آن نیز، باز هم بدیهی به نظر می رسد و مشکلی از کسی حل نخواهد کرد. مشابه این عبارت را در زمان تحصیل، شاید بارها از پدر، مادر و معلمین خود شنیده باشیم ولی هر یک از ما، مفهوم و برداشت متفاوتی از این گونه جملات در ذهن خود مجسم کردیم و شاید هیچوقت برای ما مفهوم واژه های این جمله را معنا و تفسیر نکرده باشند که:

  • قبل از تلاش کردن، تعیینِ هدف و برنامه ریزی لازم است
  • بین دانستنِ چیزهای خوب و بد با انجام دادن کارهای خوب و بد تفاوت وجود دارد
  • روش های اثر بخش خواندن و فهمیدن کدام ها هستند؟
  • آموزش و یادگیری مکمل یکدیگرند
  • تعریف موفقیت چیست؟

و چون شناختی از این واژه ها در ذهن نداشتیم، لاجرم در ذهن خودمان برداشت های مشابه زیر را از آن جمله ساختیم:

  • تلاش کردن را هدفمند بودن تصور کردیم
  • پول و رفاه را موفقیت تعبیر کردیم
  • خوب و بد، متر و معیار ما برای سنجش هستی شد
  • و ...

چه بسیارند کسانی که در اثر برداشت متفاوت از همین جمله ی به ظاهر ساده و ابتلا به خطاهای ذهنی، از مسیر اصلی خارج و به بیراهه رفته و عمر گرانمایه ی خویش را تباه کرده اند.

شاید گزاف نباشد اگر بگوییم، آنچه که انسان را از دیگر موجودات متمایز می کند، قدرت ذهن او در فعالیت های فکری است. پس فرایندِ فکر کردن یک فعالیت ذهنی بوده و شناخت، محصول این فعالیت می باشد. به موارد زیر دقت کنید:

  • جدول ضرب از 1 تا 10
  • حروف الفبای فارسی
  • مکالمه با دیگران

شناخت ما از این موارد بر اثر یادگیری و تفکری بوده که در زمان گذشته انجام داده ایم. حتی بعضی از رفتارهای ما به علت شناختی است که در نیاکان ما حاصل شده و بر اثر مرور زمان به صورت رفتار درآمده است و به نوعی با کدهای ژنتیک انتقال و توارث می یابند. رفتارهایی همانند:

  • فرار کردن هنگام مشاهده ی حیوانات وحشی
  • ساخت خانه و سرپناه
  • استفاده از ابزارهای متفاوت برای ارتباط با دیگران

و رفتارهایی از این قبیل که بر اثر فرایندهای فکری به شناخت تبدیل شده اند.

حالا که مفهوم شناخت را به عنوان نتیجه ی فعالیت ذهن بررسی کردیم می خواهیم برای پرسش های زیر پاسخی مناسب بیابیم:

آیا شناخت ما از دنیای پیرامون، صحیح است یا می تواند با خطا همراه باشد؟

چگونه خطاهای ذهنی را تشخیص دهیم؟

برای کنترل ذهن چه کارهایی باید انجام دهیم؟

در ادامه ی سفر به بررسی پرسش های فوق می پردازیم.

  • ۹۶/۱۲/۰۲
  • حسین صبوری

خطاهای ذهنی

خطاهای شناختی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی