گریز از مرکز

بهترین راه پیش بینی آینده ساختن آن است

گریز از مرکز

بهترین راه پیش بینی آینده ساختن آن است

گریز از مرکز

یک مثال در فرق بین ایمان و یقین

دوشنبه, ۱۴ اسفند ۱۳۹۶، ۱۲:۰۷ ب.ظ

صعود به قله

پیش نوشت: این متن یک برداشت و قرائت شخصی از مفاهیم ایمان و یقین می باشد و در آن سعی کرده ام با برداشت خودم تا حدودی فرق مابین ایمان و یقین را شرح دهم.

خودِ نوشت: شخصی را فرض کنید که تصمیم دارد برای اولین بار به یک قله ی ناشناخته صعود کند. بعد از آمادگی جسمانی و ملزومات کوهنوردی، طبیعی است که وی به یک راهنما (استادی که قبلا خود به قله صعود کرده باشد) هم نیاز داشته باشد. وی ضمن مشورت با دوستان و جستجو در بین اهل فن، با چند راهنما آشنا می شود و با تکیه به سوابق ایشان و پذیرش ریسک انتخاب از این بین یکی را بر می گزیند. ریسک انتخاب را از این بابت مطرح کردم که شناخت ما از ناشناخته ها به صورت نسبی است و در صورت انتخاب در این شرایط متحمل ریسک خواهیم شد. این شخص قبلا با هیچکدام از این راهنماها، صعود به قله را تجربه نکرده است و ضمن ناآگاهی از مسیر در مورد راهنما هم فقط به اقوال و سوابق اتکا دارد.

بعد از فراهم شدن مقدمات سفر روز صعود فرا می رسد و هر دو نفر حرکت به سوی قله را آغاز می نمایند. پس از شروع حرکت نیز لازم است که تمام دستورالعمل های راهنما به دقت اجرا گردد تا موفقیت و صعود به قله تضمین گردد.

احوال این شخص از زمان تعیین هدف (صعود به قله) تا انتخاب راهنما و حرکت در مسیر صعود همانند کسی است که ایمان آورده است. در حقیقت ایمان، پذیرش ریسک نسبت به یک مسیر ناشناخته است چرا که اگر این مسیر شناخته شده بود، دیگر علم الیقین وجود داشت و نیازی به ریسک نبود.

پس حرکت در یک مسیر ناشناخته با ایمان اولیه آغاز می گردد. در این نقطه، ایمان هنوز در مراحل ابتدایی قراردارد و در ادامه با مشاهده ی نزدیکی به قله، بر درجات ایمان افزوده خواهد شد.

شک مقدمه ی ایمان

در ادامه ی مسیر صعود، طبق تجارب راهنما باید از مسیری حرکت کنیم که جهت آن رو به پایین است. حالا حرکت شخص معکوس هدفی است که دارد، یعنی به جای فراز باید فرود آید و این مقدمه ی به وجود آمدن شک می باشد.

  • شکه به درستی مسیرِ پیموده شده
  • شک به تجربه ی راهنما
  • شک به هدف

یک انسان ناآگاه که مفهوم فراز و فرود را نمی داند، در این صحنه با همان ایمان قبلی و بدون هیچ خللی مسیر را ادامه خواهد داد ولی شخصی که تفاوت بین فراز و فرود را می داند و یا حتی فراز و فرود را تجربه کرده است، پذیرش حرکت فرود برایش دشوار است. یعنی هرچقدر آگاهی و دانش انسان افزایش یابد، گذر از مرزهای شک و رسیدن به ایمان قلبی مشکل خواهد بود ولی گذر از شک، ایمان را رصین و افزون خواهد کرد. مسلما کسی که آگاهی و دانش بیشتری دارد در صورت گذر از مرزهای شک، ایمان قوی تر و مستحکمی خواهد داشت.

کوهنوردی که صعود به قله های متعدد را در سوابق خود دارد، در این مواقع دچار تردید و ذهنش گرفتار قیاس و شبیه سازی می گردد. جهت ها را تجزیه و تحلیل می کند ولی از این نکته غافل است که این مسیر را نمی شناسد و تمام دانش و تجربه ی گرانبهای او در رابطه با این مسیر صدق نمی کند. اگر بحث تجربه از ظرف زمان و مکان خارج گردد، دیگر منحصر به فرد نیست و ناگزیر معنای خود را از دست می دهد. در این مثال اگر تجربه های قبلی کوهنورد عینا در مسیر جدید صدق نماید، انتخاب راهنما امری عبث و بیهوده است.

غفلت از این موضوع چه بسا انسان آگاه را در معرض هلاک قرار دهد، در نتیجه عالم و عامل بودن ملاکی بر درجات ایمان نیست. حرکت در مسیر قله (علم، عمل و نیت) درجه ایمان را مشخص می گرداند، مصداق آیه شریفه ان اکرمکم عندالله اتقیکم.

در بحث یقین، حتمیت و ضرورت از مقدمات آن می باشند، یعنی حاصل جمع دو عدد 2 و 3 ضرورتا برابر با 5 می شود یا آتش حتما می سوزاند. ولی در ایمان حتمیت و ضرورتی وجود ندارد، ریسک می کنید و برای صعود به قله فرود می روید!

در بحث ایمان، سقوط نتیجه ی حتمی فرود نیست و این یعنی بزنگاه دعا، همان جایی که عقل در عین آگاهی به نتایج حتمی و ضروری، پرده های شک را کنار می  زند و با ادامه ی مسیر به مراتب ایمان خویش می افزاید.

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی